ورود
عضویت
بانــک‌اطلاعــات‌علمــی‌
عنوان تفاوت‌های میان نسلی در بازنمایی هویت کدبانو (مطالعه موردی: فرهنگ آشپزی و اقتصاد خوراک در گفتمان روزمره مادران و دختران)
تعداد صفحات 28
نویسنده فریده مجیدی خامنه
مشخصات نشریه  پژوهش‌های انسان‌شناسی ایران شماره 1 پیاپی 27
تاریخ انتشار بهار و تابستان - 1404
محدوده صفحات 176-149
کلید واژه شکاف نسلی  پدیدارشناسی  تفاوت نسلی  تدبیر منزل  کدبانو  تحلیل گفتمان روزمره  فرهنگ آشپزی  مدیریت خوراک  گونئی  
چکیده هدف: در اثر گسترش ارتباطات، پیشرفت­ های تکنولوژیکی وسایل زندگی، تغییرات سریع فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی سبک زندگی، به­ ویژه در جوامع در حال گذار، ادارک نسل­ های جدید از کدبانوگری، متفاوت از نسل­ های قبل شده است. کدبانو بودن به­ معنای مدیریت کارآمد و موثر خانه و خانواده هویتی است که شامل نقش­ ها، مهارت­ ها و ویژگی­ های مختلفی می­ شود. یکی از این ویژگی­ ها، مهارت آشپزی و مدیریت خوراک است. تفاوت بین­ نسلی در فرهنگ آشپزی، در بسیاری موارد منجر به اختلاف و کشمکش میان مادران و دختران می­ گردد. یکی از مسائل مهم در حوزه آسیب­ شناسی خانواده، عدم توجه و ادارک صحیح از تفاوت­ های نسل مادران و دختران در تدبیر منزل است که باعث تغییرات شدید ساختار روابط، نابسامانی و بحران­ های میان والدین و فرزندان و در نهایت شکاف نسلی می­ شود. بحرانی بودن روابط خانوادگی، باعث تزلزل نقش خانه به ­عنوان نخستین کانون زندگی مشترک در جامعه­ پذیری فرزندان است. سوال اصلی پژوهش چگونگی تفاوت­ های بین­ نسلی در بازنمایی هویت کدبانو است. برای یافتن پاسخ، پژوهشگر از میان وجوه مختلف کدبانوگری، به مطالعه موردی تبیین تفاوت­ های فرهنگ آشپزی و مدیریت خوراک در میان دو نسل از مادران و دختران گونئی (شبستر مرکزی)­ مقیم تهران پرداخته است.
روش­ شناسی: روش پژوهش کیفی با رویکرد پدیدارشناسانه و تحلیل مصاحبه­ های نیمه ساختارمند با 30 نفر از مادران و دختران گونئی (شبستر مرکزی)­ مقیم تهران در خصوص فرهنگ آشپزی و مدیریت خوراک است. مشارکت­ کنندگان (مادران متولد دهه­ های 40 و 50 / دختران متولد دهه­ های 70 تا 80) از طریق نمونه­ گیری هدفمند و روش گلوله برفی انتخاب شدند. از تحلیل متن مصاحبه­ ها و گفتار روزمره مابین مادران و دختران، واحدهای معنایی شناسایی و با تجمیع آنها، درون­مایه­ های فرعی و درون­مایه­ های اصلی مشخص و در نهایت درون­مایه مرکزی هویت کدبانو از منظر فرهنگ آشپزی و مدیریت خوراک استخراج گردید. درون­مایه­ های اصلی شامل 1- دانش آشپزی و غذاهای معیار 2- دانش ذخیره­ سازی و انبار مواد خوراکی 3- دانش مصرف مواد خوراکی و توزیع غذا 4- فرهنگ خوراک و مشارکت­ در وفاق اجتماعی 5- نقش خوراک در عاملیت زنان است.
یافته ­ها: یافته­ ها بیانگر: 1 – هویت سیال کدبانو در میان نسل­ ها و تغییر معیارهای فرهنگ آشپزی و مدیریت خوراک. 2- تفاوت نگاه نسل­ ها به سرمایه­ اجتماعی دانش آشپزی و اقتصاد خوراک 3- تغییر ماهیت انگ­ های اجتماعی با توجه به تغییر نقش­ های زنان در خانه 4- تفاوت ادارک دو نسل از قدرت و عاملیت اجتماعی زنان در فرهنگ آشپزی با توجه به تغییر سبک زندگی 5- تغییر دایره واژگانی در گفتار میان مادران و دختران در خصوص کدبانوگری و فرهنگ آشپزی 6- تاثیر اینترنت و شبکه­ های مجازی در تغییر معیارهای فرهنگ آشپزی و مدیریت خوراک. 7- بروز مقایسه مداوم مهارت­ های آشپزی میان نسل­ ها و ایجاد تعارض و کشمکش میان مادران و دختران 8- افزایش خشونت کلامی و پرخاشگری میان مادران و دختران به دلیل اختلاف ادراک­ در امور آشپزی و مدیریت خوراک که می­ تواند به شکاف عمیق میان­ نسلی منجر ­گردد.
نتیجه ­گیری: تفاوت­ های میان نسلی در خصوص مدیریت امور خانه اگر به­ درستی تبیین نگردد، انتقال فرهنگ و ارزش­ های خانوادگی با اشکال مواجه می­ شود که تاثیرات آن می­ تواند به شکاف نسلی و گسست عاطفی میان اعضاء خانواده منجر گردد. عدم درک ارزش­ ها و الگوهای رفتاری هر نسل از سوی نسل دیگر، عصبیت و عدم انعطاف در قبول نوآوری­ ها و خلاقیت در فرهنگ آشپزی نسل جوان از سوی مادران، عرصه را بر فرزندان تنگ می­ کند و موجب دلسردی، عدم اعتماد به­ نفس و از تکاپو افتادن جوانان می­ گردد. نتایج نشان­ می­ دهند هرچند در خصوص کسب دانش آشپزی و مدیریت مواد غذایی به عنوان یکی از ویژگی­ های زنان کدبانو میان مادران و دختران اختلافی وجود ندارد ولی در بازنمایی معیارها و شاخصه­ های آن، تفاوت میان نسلی وجود دارد و پیشنهاد می­ شود به این موارد توجه شود: 1- تغییر نظام ارزشی نسل­ های مادران و فرزندان 2- تغییر نظم اجتماعی و تفاوت در سبک زندگی میان نسل ­ها 3- توجه به مسائل مربوط به تمایل به کنترل در نسل مادران و تمایل به استقلال در نسل دختران 4- توجه به میزان پذیرش تفاوت­ ها از سوی نسل­ ها 4- توجه به رابطه تعاملی و هم ­افزایی میان زبان با بخش­ های دیگر فرهنگ و جایگاه نشانه­ شناسی خوراک در گفتار خانوادگی نسل ­های مختلف 5- لزوم ورزیدگی و تقویت نگاه پژوهشگران جوان به مقوله گفتار روزمره (به عنوان اموری محسوس) در بازشناسی تفاوت ­های نسلی (به عنوان امری نامحسوس و پیچیده) در جوامع در حال گذار 4- لزوم توجه پژوهشگران به اهمیت نتایج برای مطالعات تطبیقی هویت زنان در جمعیت­ های قومی و تاثیر مهاجرت و تغییر سبک زندگی.

کد مقاله 53081
تعداد بازدید 1

 
نام
نام خانوادگی *
ایمیل

کد امنیتی *

*





پژوهشکده زن و خانواده با هدف تبیین دیدگاه نظام‌مند دین پیرامون مسائل زن و خانواده، تعمیق پژوهش‌ها و کارشناسی‌های دینی و پاسخ‌گویی به نیازهای تئوریک و دفاع از مرزهای اعتقادی در این حوزه توسط مرکز مدیریت حوزه های علمیه خواهران در سال 1377 تاسیس گردید. ادامه ...
کلیه حقوق و امتیازات متعلق به پژوهشکده زن و خانواده می باشد.
Wrc.ir © 1380 - 1397