ورود
عضویت
بانــک‌اطلاعــات‌علمــی‌
عنوان پیش‌بینی کیفیت رابطه مادرشوهر و عروس
تعداد صفحات 24
نویسنده ذبیح‌ الله عباس‌پور - گلشن واصل - نسترن زنگنه
مشخصات نشریه  مطالعات زن و خانواده شماره 1 پیاپی 36
تاریخ انتشار بهار - 1404
محدوده صفحات 50-27
کلید واژه زنان متأهل  راهبردهای مقابله‌ای  کیفیت ارتباط  تمایزیافتگی  خوزستان  خانواده اصلی  سبک مقابله هیجان‌ مدار  سبک مقابله مسئله‌مدار  کیفیت رابطه زناشویی  توافق‌ پذیری  مادر شوهرها  همدلی زناشویی  رابطه مادر شوهر و عروس  تعارض مادر شوهر و عروس  روابط سببی  زنان خوزستانی  
چکیده رابطۀ مادر شوهر و عروس یکی از پیچیده‌ترین روابط سببی است که بر وضعیت روابط زناشویی تأثیرات مختلفی دارد. هدف پژوهش حاضر، پیش‌بینی کیفیت رابطۀ مادرشوهر و عروس بر اساس تمایزیافتگی، همدلی زناشویی، کیفیت رابطۀ زناشویی، خانوادۀ اصلی، راهبردهای مقابله‌ای، توافق‌پذیری و سن بود. طرح پژوهش توصیفی از نوع همبستگی بود. جامعۀ آماری پژوهش شامل کلیۀ زنان متأهل استان خوزستان بودند که 405 زن متأهل ساکن در 6 شهر استان خوزستان به عنوان نمونه پژوهش به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند. مشارکت‌کنندگان مقیاس کیفیت رابطۀ مادرشوهر وعروس، مقیاس تمایزیافتگی، مقیاس صفات همدلی زناشویی، مقیاس کیفیت روابط زناشویی، مقیاس خانواده اصلی، مقیاس راهبردهای مقابله‌ای و خرده‌ مقیاس توافق‌پذیری را تکمیل کردند. داده‌های پژوهش از طریق ضریب همبستگی ساده پیرسون، رگرسیون گام به گام تحلیل شدند. نتایج این پژوهش نشان داد همۀ متغیرهای پیش‌بین (به جز سن فعلی و سن ازدواج) با کیفیت رابطۀ مادرشوهر و عروس رابطۀ معناداری دارند. نتایج تحلیل رگرسیون به شیوۀ گام به گام نشان داد که کیفیت رابطۀ زناشویی (21/0 = β)، همدلی زناشویی (29/0 = β) و راهبردهای هیجان‌مدار (19/0- = β) بهترین پیش‌بینی‌کنندۀ کیفیت رابطۀ مادرشوهر و عروس هستند و 28 درصد واریانس آن را تبیین می‌کنند. بنابراین تعاملات زناشویی بیشترین نقش را در اثرگذاری بر کیفیت رابطۀ مادرشوهر و عروس دارند و پیشنهاد می‌شود درمانگران و مشاوران حوزۀ خانواده در تعارضات مادرشوهر و عروس به این عوامل توجه بیشتری داشته باشند.
تازه های تحقیق
پژوهش حاضر به­ دنبال بهترین پیش ­بین­ های کیفیت رابطۀ عروس و مادرشوهر بود. نتایج این پژوهش نشان داد از بین 9 متغیر پیش ­بین، کیفیت رابطۀ زناشویی، هم­دلی زناشویی و راهبردهای هیجان مدار، بهترین پیش­ بینی کننده کیفیت رابطۀ مادرشوهر و عروس (28 درصد واریانس) هستند و تمایزیافتگی، خانوادۀ اصلی، راهبرهای مساله مدار، توافق ­پذیری، سن فعلی و سن ازدواج پیش ­بین­ های معناداری نیستند. نتایج پژوهش زنگنه (1400) نشان داد هم­دلی زناشویی تعدیل ­کننده رابطۀ کیفیت رابطۀ عروس و مادرشوهر و کیفیت رابطۀ زناشویی است، اما تمایزیافتگی تعدیل­ کنندۀ رابطۀ بین کیفیت رابطۀ مادرشوهر و عروس و کیفیت رابطۀ زناشویی نیست. حاتمی (1399) و ریتنور و سولیز (2009) نیز به نقش همدلی و کیفیت رابطه زناشویی اشاره کرده ­اند.
همکاری و تعارض، عناصر اصلی روابط سببی هستند (آیرس و همکاران، 2022؛ دالی و پری[1]، 2022). بنابراین رابطۀ مادرشوهر و عروس گاهی می تواند برای هر دو نفر پراسترس باشد (علی-صالح و همکاران[2]، 2022؛ آپتر[3]، 2010) و تاثیرات منفی بر شوهر داشته باشد. مادرشوهر انتظار دارد که پسرش در چنین تعارضاتی طرف او را بگیرد و وقتی پسر به همسرش وفادار می ­ماند، مادر آسیب می­ بیند (ریتنور و سولیز، 2009). درحالی­که هم­دلی در روابط عاطفی زوجین باعث می­ شود توانایی زوجین برای درک هر چه بیشتر احساسات و دنیای یکدیگر افزایش ‌یابد. در نتیجه آن­ها رویکرد آرام‌تری برای حل مشکل در پیش می­گیرند (آلووا[4] و همکاران، ۲۰۱۷). از آن­جایی که نتایج این پژوهش نشان می­ دهد پیچیدگی رابطۀ مادرشوهر و عروس به ­گونه ­ای است که راهبردهای مسئله­ مدار رابطۀ کمی با تعارض دارند (12/0 = r)، همد­لی شوهر با تجربه­ های درونی همسرش می ­تواند مانع شدت مواجهه و تعارض عروس با مادرشوهر باشد. علی رغم این که گاهی تلاش میانجی­ کننده برای ترمیم آسیب وارد شده به عروس از جانب مادرشوهر باعث آسیب مجدد می ­شود، اما تلاش شوهر برای توجیه رفتار آسیب­ رسان مادرش می ­تواند تعدیل کننده این آسیب نیز باشد (ژائو و ران[5]، 2022). کیفیت رابطۀ زناشویی در واقع ارزیابی ابعاد مهم رابطه زناشویی از جمله رضایت، شادکامی و ثبات زناشویی است. عناصر اصلی کیفیت رابطۀ زناشویی به اندازه ­ای گسترده و چندبعدی هستند که سطوح بالای آن می­ تواند پیش­ بینی کننده تعارضات عروس با مادرشوهرش باشد. به عبارت دیگر، در صورتی که عروس از سایر ابعاد زندگی زناشویی خود رضایت داشته باشد، ازدواج خود را پایدار بداند و از این چشم ­انداز راضی باشد، احتمالاً چالش ­های او با مادرشوهرش تحت ­تأثیر این عوامل بزرگ قرار خواهد گرفت.
هر چند آسیب ­دیدن عروس از رفتارهای مادرشوهر می­تواند یک فرایند تفسیری باشد (ژائو و ران، 2022)، برخی از رفتارهای مشکل­ ساز مادرشوهر عبارتند از: نصیحت بیجا، عدم حمایت از عروس، عدم شریک کردن عروس در داستان­ ها یا رازهای خانواده، نادیده­گرفتن یا تمسخر ابعادی از خانوادۀ عروس مثل رفتارهای مذهبی و رسوم خانوادگی آنان (ریتنور و سولیز، 2009). با این حال، پژوهش ­ها نشان داده است که وقتی شوهر اسنادهایی[6] مشابه اسنادهای همسرش در مورد پیام­ها و رفتارهای مادرشوهر مطرح می­ کند، رضایت زناشویی در زنان به­ طورمثبتی افزایش می­ یابد (سان لیانگ و جوهری، 2021). به­عبارت­دیگر، زمانی که چالش ­های عروس با مادرشوهرش باعث رنجش و جراحت عاطفی شود، پاسخ­های عاطفی همسر و انعکاس تجربیات درونی او باعث برون­ریزی و آرامش او می­شود. طرفداری از مادر یا معنادهی مثبت به رفتارهای مادر در موقعیتی که هیجانات همسرش برانگیخته شده ­است، احتمالأ پیامدهای مثبتی نخواهد داشت. این الگوی حمایتی شوهر می­تواند باعث افزایش کیفیت زناشویی شود که به نوعی پیش­بینی­کننده تعارض رابطۀ مادرشوهر و عروس است. اگر شوهر بتواند روابط مطلوبی با مادر خود نیز داشته باشد، تعارض مادرشوهر با عروس کمتر نیز خواهد شد. وقتی مادرشوهر با پسرش رابطۀ صمیمانه­ای دارد و پسرش نشان دهد که از کیفیت رابطۀ مادر و همسرش رضایت دارد، مادرشوهر رابطۀ صمیمانه­ تری با عروسش خواهد داشت (وولی و گریف[7]، 2019).
نتایج این پژوهش نشان داد که راهبردهای هیجان مدار پیش­بین کیفیت رابطۀ مادرشوهر و عروس هستند. استفاده از راهبردهای هیجانی مثل مقابله به مثل، لجبازی، سکوت و بی­تفاوتی منجر به تجربۀ احساس سرخوردگی و ناکامی نارضایتی زناشویی، نارضایتی رابطه ­ای و آشفتگی هیجانی بیشتر می­شود (زهراکار و همکاران، 2022، حاتمی، 1399). احتمالاً وقتی که عروس از راهبردهای هیجانی مداوم استفاده می­کند، چرخه هیجانی منفی در زندگی زناشویی شکل می­گیرد و هم­دلی زناشویی و کیفیت زناشویی را به­طور منفی تحت­تأثیر قرار می­دهد. در نتیجه، تعارض عروس و مادرشوهر شدت بیشتری خواهد گرفت. اجتناب از گفت­وگو در مورد یک موضوع یکی از راهکارهایی است که عروس­ها برای کنترل مرزهای زندگی شخصی خود در ارتباطات با مادرشوهر به­ کار می­ گیرند (یانگ و دی­گروت[8]، 2021). گاهی اوقات این راهکار اجتنابی باعث آرام شدن رابطه می­شود، اما زمانی که مادر شوهر این رفتار را به­ نوعی قهر تلقی می­ کند و احساس طردشدن می­کند، تنش در رابطه بیشتر می­شود. مثلاً اگر او هم رفتارهای طردکننده را دنبال کند، این رابطه بر سازگاری زناشویی تأثیر دارد (سوراوغلو و توتارل-کیسلک، 2023).
دیدگاه خطی مشکلات را ناشی از محتوا می­داند. به­عبارت دیگر، افکار و هیجانات باعث شکل­گیری مشکل یا اختلال می­ شوند. بنابراین، راه­حل مشکلات را متمرکز بر مداخلات فردی می­دانند. درحالی­که دیدگاه سیستمی، به الگوهای تعاملی جهت رفع مشکلات فردی و خانوادگی تأکید دارد (گلدنبرگ[9] و همکاران، 2016) و نتایج این پژوهش، مفروضه­ های اساسی رویکرد سیستمی را تأیید می­ کند. از بین عوامل فردی و بین فردی، بهترین پیش­بین تعاملات مثبت رابطۀ مادرشوهر و عروس، همدلی و کیفیت زناشویی بودند که که چارچوبی تعاملی دارند و همچنین راهبردهای هیجان­ مدار که در حقیقت این تعامل را منفی و پیچیده­تر می­کند. مادرشوهرها در مواجهه با عروس خود، سبک رقابتی را در پیش ­می­گیرد (84 درصد) و عروس نیز در موارد کمتری (41 درصد) به همین شیوه تعامل را ادامه می­دهد (پاسپیتانیگروم[10] و همکاران، 2023). به­نظرمی­رسد پیچیدگی این تعامل به حدی است که عوامل و ظرفیت­ های فردی عروس مثل تجربه سنی یا طول مدت ازدواج و حتی تمایزیافتگی نمی­ تواند بر این تعامل چالش­برانگیز، اثر بزرگی داشته باشد. در چنین تعاملی، موارد کمی گزارش شده که مادرشوهر و عروس راهبردهای مسئله ­مدار را دنبال ­کنند (پاسپیتانیگروم و همکاران، 2023).

کد مقاله 52432
تعداد بازدید 22

 
نام
نام خانوادگی *
ایمیل

کد امنیتی *

*





پژوهشکده زن و خانواده با هدف تبیین دیدگاه نظام‌مند دین پیرامون مسائل زن و خانواده، تعمیق پژوهش‌ها و کارشناسی‌های دینی و پاسخ‌گویی به نیازهای تئوریک و دفاع از مرزهای اعتقادی در این حوزه توسط مرکز مدیریت حوزه های علمیه خواهران در سال 1377 تاسیس گردید. ادامه ...
کلیه حقوق و امتیازات متعلق به پژوهشکده زن و خانواده می باشد.
Wrc.ir © 1380 - 1397