|
عنوان
|
امکانسنجی معافیت پدر رضاعی از حد سرقت در پرتو آموزههای فقهی |
|
تعداد صفحات
|
27 |
|
نویسنده
|
سید امیرعلی صادقی مقدم - حمید روستایی صدرآبادی - عباس کلانتری خلیل آباد - محمدمهدی برغی |
|
مشخصات نشریه
|
فقه و حقوق خانواده پیاپی 82 |
|
تاریخ انتشار
|
بهار و تابستان - 1404 |
|
محدوده صفحات
|
275-249 |
|
کلید واژه
|
قانون مجازات اسلامی سرقت قرابت رضاعی آثار خویشاوندی در سرقت مستوجب حد قرابت و سرقت مستوجب حد مجازات حد سرقت سرقت از فرزند فرزند رضاعی معافیت پدر امکانسنجی قاعده درء الحد سرقت حدی آموزههای فقه جرایم حدی پدر رضاعی سرقت توسط پدر ماده 268 قانون مجازات اسلامی معافیت پدر از حد سرقت
|
|
چکیده
|
قرابت رضاعی با شیرخوردن طفل، برحسب شرایط مندرج در مادۀ ۱۰۴۶ ق.م، از زنی ایجاد میشود که مادر واقعی طفل نباشد. این قرابت، مانع ازدواج میان خویشاوندان رضاعی میشود و آثار قرابت ناشیاز نسب، مانند ارث و انفاق، در آن مطرح نمیشود. قانون مجازات اسلامی به پیروی از فقه شیعه، سرقت مستوجب حد را موجب قطع عضو میداند و صرف خویشاوندی را موجب سقوط مجازات حدی نمیشمارد؛ اما مجازات حد قطع در سرقت مالِ فرزند توسط پدر را براساس بند «ج» مادۀ ۲۶۸ ساقط کرده است. به کار بردن واژۀ کلی «پدر» در فقه و قانون، این سؤال اساسی را به ذهن متبادر میسازد که اگر سرقت توسط پدر از مال فرزند رضاعی صورت گیرد و جامع تمام شرایط موجب حد باشد، میتوان بر سقوط حد قطع از پدر رضاعی قائل بود؟ جستار حاضر به روش توصیفی ـ تحلیلی مبتنیبر منابع کتابخانهای، با تتبع و بررسی دقیق ادلۀ اربعه دربارۀ سرقت حدیِ پدر و تطبیق آن با دیگر قواعد فقهی و قانونی، به این نتیجه رسیده است که قانونگذار با وضع مواد 120 و 121 قانون مجازات اسلامی بر تفسیر موسع از قاعدۀ درأ گرایش دارد و حدیث «أنت ومالک لأبیک» نیز که دلالت بر وجوب احترام به پدر دارد، شامل قرابت ناشیاز رضاع نیز میشود برای جلوگیری از قطع رحم، از سرایت حکم عام در آیه میکاهد که براساس تلازم احکام عقل و شرع، همچنین تسالم اصحاب بر قاعدۀ درأ و اهتمام شارع بر احتیاط در دماء در جرائم مستوجب حد، شبهۀ مصداقیهای در گسترۀ آیۀ سرقت ایجاد میشود که بر پدر رضاعی سرایت میکند و معافیت از مجازات قطع عضو در مادۀ 268 قانون مجازات اسلامی بر پدر سارق از مال فرزند رضاعی را دارای وجاهت شرعی و قانونی نشان میدهد.
|