|
عنوان
|
بررسی آراء متفکرین ایرانی پیرامون جایگاه سیاسی زنان؛ گفتمانهای میرزای نائینی و شهید بهشتی |
|
تعداد صفحات
|
20 |
|
نویسنده
|
محمد ظهوری منش - حسین ابوالفضلی کریزی - علی صالحی فارسانی |
|
مشخصات نشریه
|
سیاست متعالیه سال 12 شماره 1 پیاپی 45 |
|
تاریخ انتشار
|
بهار - 1403 |
|
محدوده صفحات
|
318-299 |
|
کلید واژه
|
انقلاب اسلامی جایگاه زنان دیدگاهها درباره زن دوران پس از انقلاب مشروطیت جایگاه سیاسی زنان جایگاه سیاسی میرزای نائینی شهید بهشتی
|
|
چکیده
|
هدف پژوهش حاضر بررسی آراء متفکرین ایرانی پیرامون جایگاه سیاسی زنان با تاکید بر گفتمانهای میرزای نائینی و شهید بهشتی است. در چارچوبی توصیفی تحلیلی و با کاربست روش تحلیل گفتمان لاکلا و موفه، پژوهش حاضر درصدد پاسخ به این سؤال است که، زن و جایگاه سیاسی وی، در گفتمان این دو متفکر بر چه مختصاتی مبتنی است؟ نتایج حاکی از آن است که میرزای نائینی تلاش کرد گفتمان خود را متناسب با مناسبات، اصول و قواعد جدید و در جهت تأمین مصلحت عمومی مردم با در نظر داشتن مبانی دین اسلام، ارائه دهد. گفتمانی که در تقابل با رویکرد سنتی پیش از مشروطه و نگاه ابزاری به زن در اندیشه مدرن، با اقتباس از اندیشههای مدرنیستی مبتنی بر قانون، برابری انسانها و نقشآفرینی زنان و مردان در تعیین سرنوشت سیاسی اجتماعی، شالودههای خود را تثبیت میکرد. در دوران انقلاب اسلامی نیز شهید بهشتی که تعصبات سنتی، مدرنیسم پهلوی و بیتوجهی به هویت دینی را بهعنوان غیر شناسایی میکرد، ضمن اعتقاد بهحق طبیعی انسانها، با اتکاء بر مبانی دینی و با توجه به مقتضیات زمانی، زن را نه در موقعیتی مادون مرد، بلکه برابر با وی قرار میدهد. در واقع رویارویی ایران با گفتمان مدرنیسم سبب شد تا متفکرانی همچون نائینی در زمان مشروطه و بهشتی در زمان انقلاب، به اتکاء بر ابزارهایی همچون اجتهاد، بسیاری از دالهای گفتمان مدرن همچون برابری زن و مرد یا حضور اجتماعی زنان در فعالیتهای مختلف سیاسی و اجتماعی را در درون خود جذب کرده و مجدد هویتبخشی کنند. با وجود شباهتهایی که در نوع نگاه به زن در گفتمان دو چهره مورد مطالعه دیده میشود، بهویژه در مسائلی همچون آزادی در چارچوب شریعت، حجاب و غیره، میتوان این تمایز را دریافت که در گفتمان نائینی با توجه به شرایط زمانی و مقتضیات سیاسی اجتماعی آن دوران که بیشتر مطالبات دموکراتیک مورد توجه مشروطهخواهان بود، لاجرم نگاه نائینی به مقوله زن درواقع تابعی در کنار دیگر توابع بوده و به شکل مستقل مورد تمرکز و تأکید قرار نگرفته است. اما در گفتمان بهشتی که مشخصاً برآمده از شرایط انقلابی و شکلگیری چارچوب اسلام فقاهتی پس از انقلاب است، با نگاهی نو از درون گفتمان سنّت، ضمن شناسایی و تأکید بر ابعاد مختلف کنشگری زنان، این مقوله را در بعد عملیاتی تحلیل نموده است؛ حال آنکه در گفتمان نائینی، به دلیل تداوم ساختار سنّتی ایران دوره مشروطه و عدم انجام اصلاحات اساسی در حوزه زنان، کماکان گفتمان سنّتی پیش از مشروطه دارای غلبه بود.
|
بانــکاطلاعــاتعلمــی
پژوهشکده زن و خانواده با هدف تبیین دیدگاه نظاممند دین پیرامون مسائل زن و خانواده، تعمیق پژوهشها و کارشناسیهای دینی و پاسخگویی به نیازهای تئوریک و دفاع از مرزهای اعتقادی در این حوزه توسط مرکز مدیریت حوزه های علمیه خواهران در سال 1377 تاسیس گردید. 
نشـانیمرکزقـم: بلوار الغدیر کوچه 10 پلاک 5
تلفـن: 58-32603357 (۰۲۵)