ورود
عضویت
بانــک‌اطلاعــات‌علمــی‌
عنوان مقایسه استرس ناباروری و حمایت اجتماعی درک شده زنان نابارور و همسران مردان نابارور
تعداد صفحات 12
نویسنده لیلا امینی - بهزاد قربانی - بهاره افشار
مشخصات نشریه دوماهنامه پرستاری ایران پیاپی 122
تاریخ انتشار بهمن و اسفند - 1398
درجه علمی علمی - پژوهشی
محدوده صفحات 85-74
زبان فارسی
کلید واژه افسردگی  حمایت اجتماعی  افسردگی زنان  استرس  اضطراب  اضطراب زنان  زنان نابارور  حمایت اجتماعی ادراک‌ شده  ناباروری زنان  تهران  ناباروری  استرس ناباروری  زنان شهر تهران  مردان نابارور  استرس زنان  همسران مردان نابارور  ناباروری مردان  
چکیده زمینه و هدف: ناباروری، یک موقعیت استرس آور بوده که می‌تواند سلامت روانی زوجین را تحت تأثیر قرار دهد. اگرچه تشخیص و درمان ناباروری، بحرانی فرسایشی بوده که هر دو زوج را تحت تأثیر قرار می‌دهد و در آنها ایجاد فشار روانی و استرس، احساس تنهایی و ناامیدی و عدم کنترل می‌نماید؛ و لیکن به نظر می‌رسد این مسایل در زنان بیشتر از مردان رخ می‌دهد چرا که به هرحال، بار جسمی و روانی درمان‌های ناباروری و عواقب شکست احتمالی ناشی از آن بیشتر گریبان گیر زنان می‌شود. زنان و به خصوص زنان جوامع شرقی و از جمله زنان ایرانی که در فرهنگ آن‌ها، داشتن فرزند و باروری نسبت به دیگر جوامع، بسیار با ارزش‌تر محسوب می‌شود، حتی زمانی که زن بارور بوده و علت ناباروری مردانه باشد، به طور مشابهی استرس ناباروری را تجربه می‌کنند؛ چرا که در نهایت، صرف نظر از عامل ناباروری، نتیجه، نداشتن فرزند است. استیگما یا برچسب اجتماعی که زنان نابارور دریافت می‌کنند، در صورتی که در شرایط کاهش حمایت خانواده باشند، شدیدتر بوده و باعث ایجاد افسردگی در زنان نابارور می‌شود. بنابراین، حمایت‌های اجتماعی از این افراد می‌تواند به عنوان عنصر کلیدی در فرآیند تطبیقی آنها با مشکل ناباروری محسوب گردد. در ایران، مطالعات گوناگونی در زمینه کیفیت زندگی و مسایل روانشناختی افراد نابارور انجام شده است اما اغلب این مطالعات به بررسی مسایل روانی در زنان نابارور پرداخته و در عمل عملاّ همسران مردان نابارور مورد توجه واقع نشده‌اند یا کمتر مورد توجه قرار گرفته اند. هدف از این مطالعه مقایسه استرس ناباروری و حمایت اجتماعی درک شده در زنان نابارور و همسران مردان نابارور مراجعه کننده به مرکز آموزشی درمانی شهید اکبر آبادی تهران بود.
روش بررسی: این مطالعه مقطعی بر روی ۱۶۴ زن نابارور ۹۳ نفر از همسران مردان نابارور مراجعه کننده به درمانگاه ناباروری شهید اکبر آبادی شهر تهران در سال ۹۵ -۱۳۹۴ انجام شد. پژوهشگر و کمک پژوهشگر پس از کسب معرفی نامه از دانشگاه علوم پزشکی ایران، در روزهای فعال درمانگاه به محیط نمونه‌گیری مراجعه نموده و پس از ارائه توضیحات لازم به مسئولین بیمارستان و رعایت مسائل اخلاقی نظیر کسب رضایت نامه کتبی، نمونه‌گیری را به روش مستمر تا تکمیل حجم نمونه‌ها ادامه دادند. معیارهای ورود به مطالعه شامل ملیت ایرانی زوجین، عامل ناباروری صرفاّ زن و یا صرفاّ مرد و تمایل به شرکت در مطالعه، مبتلا نبودن به هرگونه بیماری جسمی مزمن و یا بیماری روانی شناخته شده، مصرف نکردن داروهای مؤثر بر اعصاب و روان و یا روان گردان توسط زوجین بود. افراد در هر مرحله‌ای از مطالعه می‌توانستند از ادامه شرکت انصراف داده و از مطالعه خارج شوند. ابزار جمع آوری اطلاعات شامل فرم مشخصات فردی، پرسشنامه استرس ناباروری Newton و همکاران و پرسشنامه حمایت اجتماعی عملکردی بود که به شکل خودگزارش دهی و یا توسط کمک پژوهشگر و با پرسش از خود افراد و مراجعه به پرونده پزشکی آنان تکمیل شد. سپس ارتباط هریک از متغیرهای مورد مطالعه بر طبق اهداف و سئوالات پژوهش، مورد سنجش و بررسی قرار گرفت. داده‌ها توسط نرم افزار SPSS نسخه ۱۶و آمار توصیفی استنباطی نظیر آزمون‌های تی مستقل و کای دو مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. ۰۵/۰ P < به عنوان سطح معنی‌داری در نظر گرفته شد.
یافته‌ها: یافته‌های حاصل از این پژوهش نشان داد که دو گروه مورد مطالعه از نظر سن (زنان نابارور ۶۸/۵ ± ۲۴/۳۱ سال و همسران مردان نابارور ۱۹/۵ ± ۷۹/۳۰ سال)، طول مدت ازدواج (زنان نابارور ۸۱/۴ ± ۲۹/۷ سال و همسران مردان نابارور ۱۳/۴ ± ۵۴/۷ سال)، طول مدت ناباروری (زنان نابارور ۰۱/۴ ± ۵۲/۴ سال و همسران مردان نابارور ۴۵/۳ ± ۶۶/۴ سال)، سطح تحصیلات، وضعیت اشتغال، وضعیت اقتصادی تفاوت معنی‌داری نداشتند. همچنین ۶/۶۳ درصد زنان نابارور و ۳/۷۷ درصد همسران مردان نابارور دارای ناباروری اولیه بودند که بین دو گروه از نظر این متغیر نیز تفاوت معنی‌داری وجود نداشت. علاوه بر این، نمرات تمامی حیطه‌های استرس ناباروری شامل نگرانی اجتماعی، نگرانی جنسی، نگرانی ارتباطی و نگرانی از سبک زندگی بدون فرزند به جز حیطه نیاز به والد شدن (۰۳۸/۰ = P) و نمره کل استرس ناباروری (۰۴۳/۰ = P) در بین دو گروه مورد مطالعه تفاوت آماری معنی‌داری نداشت. همچنین مقایسه میانگین حمایت اجتماعی درک شده در زنان نابارور و همسران مردان نابارور شرکت کننده در پژوهش نشان داد که دو گروه از این نظر نیز دارای اختلاف آماری معنی‌داری نبودند.
نتیجه‌گیری کلی: اگرچه به نظر می‌رسد صرف نظر از عامل مردانه و یا زنانه ناباروری، زنان در موارد مواجهه با ناباروری دچار استرس هستند ولیکن استرس کلی و استرس نیاز به والد شدن در زنان نابارور نسبت به همسران مردان نابارور بالاتر می‌باشد. مطالعه حاضر نشان داد که همسران مردان نابارور در بسیاری از حیطه‌ها به اندازه زنان نابارور دچار استرس می‌باشند. این مسأله می‌تواند ناشی از آن باشد که حتی در زمانی که عامل ناباروری مردانه است، اعمال تشخیصی و درمانی غالباّ بر دوش زنان سنگینی می‌کند و زنان نسبت به همسرانشان نگرانی‌های بیشتری را تجربه می‌کنند. در حقیقت زنان در مواجهه با ناباروری عکس العمل‌هایی نظیر اضطراب، استرس، افسردگی و اندوه را نشان می‌دهند. از مهمترین علل ایجاد استرس در این زنان، ترس از طلاق و احساس از دست دادن قابلیت مادر شدن است. این حقیقت وجود دارد که از آنجا که بارداری و نقش مادری مختص زنان است، توقعات اجتماعی از زنان بیشتر از مردان بوده و ترس از انگ اجتماعی نازایی در زنان بالاتر است. شاید بتوان گفت که به سبب مؤلفه‌های فرهنگی و انتظارات تعریف شده اجتماعی، اولین انتظار مهم و نقش پیش بینی شده برای زنان و مردانی که ازدواج می‌کنند، بچه‌دار شدن است به نحوی که در فرهنگ عامیانه ایرانی افراد نابارور را "اجاق کور" می‌نامند. این مسأله نشان می‌دهد که در فرهنگ ایرانی نداشتن فرزند به معنی عدم داشتن یک زندگی بارور و منتهی به نتیجه و گرم محسوب می‌شود. بنابراین هرچند که داشتن حمایت اجتماعی از فرد در کاهش استرس‌های فرد مؤثر است اما احتمالاّ در خلوت زندگی افراد نابارور همچنان خلأ نبود بچه می‌تواند بر چگونگی روابط زوجین تأثیرگذار باشد. علاوه بر این، به نظر می‌رسد داشتن فرزند برای زنان مهم‌تر از مردان بوده و مردان راحت‌تر زندگی بدون فرزند را می‌پذیرند. همچنین بدون توجه به عامل ناباروری، این مطالعه نشان داد که حمایت اجتماعی در هر دو گروه زنان نابارور و همسران مردان نابارور به یک اندازه بوده است.

کد مقاله 38612
تعداد بازدید 222

 
نام
نام خانوادگی *
ایمیل

کد امنیتی *

*





پژوهشکده زن و خانواده با هدف تبیین دیدگاه نظام‌مند دین پیرامون مسائل زن و خانواده، تعمیق پژوهش‌ها و کارشناسی‌های دینی و پاسخ‌گویی به نیازهای تئوریک و دفاع از مرزهای اعتقادی در این حوزه توسط مرکز مدیریت حوزه های علمیه خواهران در سال 1377 تاسیس گردید. ادامه ...
کلیه حقوق و امتیازات متعلق به پژوهشکده زن و خانواده می باشد.
Wrc.ir © 1380 - 1397