ورود
عضویت
بانــک‌اطلاعــات‌علمــی‌
عنوان تأملی فقهی حقوقی بر شرطیت امارات ولوج روح در قانون حمایت از خانواده
تعداد صفحات 18
نویسنده محمدحسن حاجی محمره - محسن جهانگیری - طه زرگریان - سید جعفر علوی
مشخصات نشریه  مطالعات زن و خانواده شماره 3 پیاپی 38
تاریخ انتشار پائیز - 1404
محدوده صفحات 68-51
کلید واژه سقط جنین  قانون سقط جنین در ایران  فقهای امامیه  فقه امامیه  قانون سقط درمانی  ولوج روح  جواز سقط جنین  دیدگاه فقها  سقط جنین در فقه  دیدگاه فقهی  سقط جنین درمانی  قوانین سقط جنین  قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت  ماده 56 قانون جوانی جمعیت و حمایت از خانواده  امارات ولوج روح  
چکیده هدف، نگریستن به موضوع سقط از زاویۀ دانش فقه؛ می‌تواند دانش‌های حقوقی، پزشکی، اجتماعی و قانون هم تحت‌تأثیر خود قرار دهد؛ زیرا بر اساس اصل 4 م قانون اساسی، قوانین کشور باید منطبق بر موازین اسلامی باشد. ماده (56)‌ قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت مصوب 1400 برای جواز سقط درمانی، شرطی تحت عنوان احراز «امارات ولوج روح» را مورد تقنین قرارداده است. قانون‌گذار، نه تعریف مشخصی از شرط مذکور ارائه داده و نه ملاک معینی برای احراز آن شرط تعریف کرده است. عدم تعریف ماهیت و عدم تعیین ملاک برای تشخیص ولوج روح در کالبد جنین، مشکلات فراوان تشخیصی و سلیقه‌گرایی در امر صدور جواز سقط برای پزشکان متخصص در این حوزه به وجود آورده است؛ با مداقه در ادبیات و مبانی قانون‌گذار، معلوم می‌شود ادعای قانون‌گذار در خاستگاه وضع شرط مذکور؛ دانش فقه است و بر این اساس، دانش فقه؛ متعهد به تعریف «امارات ولوج روح» و تعیین ملاک برای احراز آن است.
روش پژوهش. پژوهش حاضر بر اساس روش توصیفی- تحلیلی درصدد آن است با غور در منابع قرآنی، روایی و فقهی به ارزیابی مبانی شرط مذکور بپردازد.
یافته‌ها. توجه به دیدگاه مشهور فقهای امامیه در خصوص «کمتر بودن سن جنین از 4 ماه» در مسئلۀ سقط درمانی امری بسیار مهم است. قرار دادن این دیدگاه به عنوان شرط وحید در متن قانون و تعریف نکردن شرط «فقدان امارات ولوج روح» در عرض آن مانند آنچه که در ماده واحدۀ سقط درمانی مصوب 1384 انجام شده است، می‌تواند بسیاری از سلیقه ­گرایی‌ها، ابهامات و موانع جواز سقط درمانی را رفع کند.
نتیجه‌گیری. باتوجه به مباحث انجام شده، معلوم می‌شود اقدام قانون‌گذار سال 1384 در وضع شرط کمتر بودن سن جنین از 4 ماه برای موضوع ولوج روح در جنین کافی است و نیازی فقهی یا اجتماعی برای وضع شرط «عدم احراز امارات ولوج روح» توسط پزشکان وجود ندارد.
تازه های تحقیق: تلاش قانون‌گذار در جهت نظام‌مند کردن قوانین سقط درمانی ستودنی است، اما با مداقه در مادۀ (56)‌ قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت دریافت می‌شود که وضع شرط «عدم احراز امارات ولوج روح» نه تنها نظم نوینی به موضوع سقط درمانی نمی‌دهد؛ بلکه نظمی که سابقاً با وضع ماده واحدۀ سقط سال 1384 به وجود آمده بود را مختل می‌کند. جواز سقط درمانی در مادۀ مذکور، منوط به «فقدان امارات ولوج روح» شده است درحالی­که نه تعریف آن و نه ملاک تشخیص آن در قانون، مشخص نیست. با مراجعه به منابع فقهی، معلوم می‌شود که تعریف و احراز امارات ولوج روح با اختلافات گستردۀ نظری مواجه است؛ به‌طوری که هیچ دیدگاه اتفاقی درخصوص اماره‌ای مشخص وجود ندارد. عدم وجود تعریف مشخص از ابعاد ولوج روح در قانون و همچنین عدم تعریف ملاک مشخص برای احراز ولوج روح در قانون، امر را بر کارشناسان پزشکی دشوار کرده تا جایی که سلیقه‌گرایی در امر صدور جواز سقط درمانی راه می‌یابد. دیدگاه مشهور فقهای امامیه براساس روایات موجود درخصوص مسئلۀ مورد نظر؛ آن است که روح در کالبد جنین از 4 ماهگی به بعد حلول می‌کند. قانون‌گذار سال 1384 برای پرهیز از همین دست اختلافات و سلیقه­گرایی‌ها و حاکم شدن نظم در پرتو شریعت، دیدگاه مشهور فقهای امامیه را ترجیح داد و با وارد کردن آن در عرض سایر شرایط لازم برای سقط؛ ملاحظات شرعی را در قانون سقط رعایت کرد. باتوجه به مباحث انجام شده، معلوم می‌شود اقدام قانون‌گذار سال 1384 در وضع شرط کمتر بودن سن جنین از 4 ماه برای موضوع ولوج روح در جنین کافی است و نیازی فقهی یا اجتماعی برای وضع شرط «عدم احراز امارات ولوج روح» توسط پزشکان وجود ندارد.

کد مقاله 53223
تعداد بازدید 3

 
نام
نام خانوادگی *
ایمیل

کد امنیتی *

*





پژوهشکده زن و خانواده با هدف تبیین دیدگاه نظام‌مند دین پیرامون مسائل زن و خانواده، تعمیق پژوهش‌ها و کارشناسی‌های دینی و پاسخ‌گویی به نیازهای تئوریک و دفاع از مرزهای اعتقادی در این حوزه توسط مرکز مدیریت حوزه های علمیه خواهران در سال 1377 تاسیس گردید. ادامه ...
کلیه حقوق و امتیازات متعلق به پژوهشکده زن و خانواده می باشد.
Wrc.ir © 1380 - 1397