ورود
عضویت
بانــک‌اطلاعــات‌علمــی‌
عنوان زن آرمانی در ادب غنایی و عرفانی (مورد مطالعه: پنج گنج نظامی و مثنوی معنوی)
تعداد صفحات 16
نویسنده رقیه حبیبی - رضا فرصتی جویباری - ناهید اکبری
مشخصات نشریه  سبک‌شناسی نظم و نثر فارسی سال 18 شماره 3 پیاپی 109
تاریخ انتشار خرداد - 1404
محدوده صفحات 264-249
کلید واژه ادبیات عرفانی  زن از دیدگاه مولوی  زن از دیدگاه نظامی گنجوی  زن در ادبیات  زن در اشعار مولانا  زن آرمانی  زن در ادبیات ایران  منظومه غنایی  نظامی گنجوی  مثنوی معنوی  مولوی  شخصیت و جایگاه زن در منظومه‌های غنایی  زن در ادبیات عرفانی  منظومه‌های فارسی  خمسه نظامی  ادبیات غنایی  اشعار نظامی  شخصیت داستانی  
چکیده زمینه و هدف: در این مقاله با انتخاب دو اثر برجسته: پنج گنج نظامی گنجوی از ادب غنایی و مثنوی معنوی مولوی از ادب عرفانی، جایگاه زن آرمانی و ویژگی های آن با هدف تحلیل شخصیت زنان آرمانی و بیان تفاوت ها و شباهت ها در ادب غنایی و عرفانی بررسی شده است.
روش: گردآوری اطلاعات با مطالعه کتابخانه ای است و مقاله به شیوه توصیفی تحلیلی نوشته شده است. جامعه آماری دو اثر پنج گنج نظامی و شش دفتر مثنوی معنوی مولوی می باشد.
یافته ها: نظامی در منظومه های غنایی و مولوی در حکایت های مثنوی، در شخصیت های داستانی، زنانی را نام برده اند که ویژگی های برتری نسبت به عموم زنان دیگر دارند و در اصطلاح زن آرمانی نامیده می شوند. این زنان در ادب غنایی در جایگاه معشوق متعالی، پادشاه و حاکم شهر و در ادب عرفانی در جایگاه معشوق متعالی، ملکه شهر، همسر، کدبانو و مادر قرار دارند که در تفسیر نمادین، عارف، سالک راه عشق و نماد حق شده اند. زیبایی، عفت و حیا، وفاداری، خردمندی، درایت سیاسی و رفتار نیک، ویژگی های این زنان است. در وجه تفاوت و تشابه، ویژگی ظاهری و زیبایی در ادب عرفانی مطرح نیست و در ادب غنایی نیز معیار اصلی زن آرمانی قرار نگرفته است و همراه با ویژگی وفاداری و عفت و درایت است. در هردو، زنان آرمانی جایگاه اجتماعی بالایی دارند. ویژگی های اخلاقی در هر دو مشترک است اما زنان آرمانی شخصیت عارفانه در ادب عرفانی دارند که در ادب غنایی نیست هرچند عشق متعالی قابل تفسیر عرفانی است مثل شخصیت لیلی که با تفسیر نمادین از ادب غنایی به ادب عرفانی راه یافته است.
نتیجه گیری: با وجود نکوهش زنان که بخشی از محتوای ادبیات می باشد، زنانی در ادب غنایی و عرفانی با داشتن ویژگی های ظاهری، اخلاقی و شخصیت متعالی و عارفانه در زندگی فردی و اجتماعی توصیف شده اند که در جایگاه زن آرمانی قرار دارند، این زنان جایگاه اجتماعی والایی دارند و نمونه های آن شخصیت هایی مثل شیرین، لیلی، مهین بانو، نوشابه، ماریه قبطیه در پنج گنج نظامی و شخصیت های لیلی، حضرت مریم، بلقیس، مادرحضرت موسی، آسیه زن فرعون در ادب عرفانی هستند.

کد مقاله 51812
تعداد بازدید 39

 
نام
نام خانوادگی *
ایمیل

کد امنیتی *

*





پژوهشکده زن و خانواده با هدف تبیین دیدگاه نظام‌مند دین پیرامون مسائل زن و خانواده، تعمیق پژوهش‌ها و کارشناسی‌های دینی و پاسخ‌گویی به نیازهای تئوریک و دفاع از مرزهای اعتقادی در این حوزه توسط مرکز مدیریت حوزه های علمیه خواهران در سال 1377 تاسیس گردید. ادامه ...
کلیه حقوق و امتیازات متعلق به پژوهشکده زن و خانواده می باشد.
Wrc.ir © 1380 - 1397