ورود
عضویت
بانــک‌اطلاعــات‌علمــی‌
عنوان جستار موتیف معشوق و زن از دیدگاه نظامی و جامی
تعداد صفحات 25
نویسنده مرتضی بنده الهی - عبدالرضا سیف - حمیرا زمردی
مشخصات نشریه  سبک‌شناسی نظم و نثر فارسی سال 18 شماره 1 پیاپی 107
تاریخ انتشار فروردين - 1404
محدوده صفحات 217-193
کلید واژه زن از دیدگاه نظامی گنجوی  جامی  زن از دیدگاه شعرا  دیدگاه‌ها درباره زن  معشوق  نظامی گنجوی  سیمای معشوقه  چهره معشوق  خمسه نظامی  هفت اورنگ جامی  شعر مردانه  شاعران مرد  شعر ایران  شاعر ایرانی  اشعار نظامی  
چکیده زمینه و هدف: نظامی به رغم تفکر مردسالانه زمانش، در داستان های خود به پرورش مثبت شخصیت زن پرداخته و سهم بیشتری از فضای داستانی را به نقش ها و حضور مثبت آنان اختصاص داده است. دیدگاه جامی در خصوص زن و جایگاه وی در همه آثار و مثنوی هایش یکسان نبوده و گاه دچار دوگانگی و تناقض در آثار خویش بوده است. بررسی موتیف معشوقه و زن در پنج گنج و هفت اورنگ موضوع اصلی این پژوهش است. در این مقاله کوشیده ایم نقاط فکری مثبت و منفی شاعران مورد درباره زن مورد جستار قرار گیرد.
روش ها: پژوهش پیش رو، مطالعه ای نظری است که به شیوه پژوهش کتابخانه ای انجام شده است. محدوده و جامعه مورد مطالعه، پنج گنج نظامی و هفت اورنگ جامی می باشد، که پس از گردآوری منابع لازم و مطالعه از هر کدام، موارد مورد نظر استخراج و پس از دسته بندی مطالب به تجزیه و تحلیل تطبیقی آنها پرداخته شد.
یافته ها: در مثنوی های نظامی، زنان بیشتر هویتی ستودنی دارند، هر چند که در دنیای واقعی و روزگار زندگی نظامی، چنین نیست. تصورات نظامی درباره زنان بی آن که در پی تبرئه شاعر باشیم، بیش از آن که متأثر از تجربه های شخصی او باشد، بازتابی از تلقی مردم روزگار او و پسند برخی از مخاطبان شاعر است؛ وگرنه این بد پنداری با آنچه که استاد گنجه درباره زنان خود، از جمله آفاق و دیگران گفته، متناقض است. جامی به مناسبت های گونه‎گون در مثنوی هایش خاصه مثنوی های یوسف و زلیخا، لیلی و مجنون و سلامان و ابسال رأی و نظرش را درباره زن ابراز داشته است. جامی درباره زن ذهنیتی ناخوش داشته و هر چند، گاهی زن پاکدامن را ستوده است اما وجودش را کیمیا دانسته و محال.
نتیجه گیری: در اغلب داستان های پنج گنج حضور پررنگ زنان دیده میشود. آنان اغلب ارجمند و باشکوهند و مخاطب نه تنها هرگز نمیتواند حضور زنان را نادیده بگیرید که شأن و منزلت آنان را همواره در مییابد. این حضور خیلی مهم است. حتی در برخی موارد کنش های داستانی حول محور زن میگردد و آنان نقش های اول داستان را دارا هستند. ادب ذاتی این شاعر مانع آن میشود که به تحقیر زن بپردازد. و همیشه با نزاکت از قهرمانان زن یاد میکند. جامی در مثنوی هفت اورنگ، در اورنگ لیلی و مجنون از ویژگیهایی چون وفاداری، لطافت، زیبایی و عزت نفس میگوید، ولی در اورنگ سلامان و ابسال با نگاهی زن ستیزانه، اگر زن را زیبا خوانده است این زیبایی را دام و مکری برای فریب مردان دانسته و از زن با ویژگیهای: فریب کاری، نادانی، موجودی ناقص عقل، وسیله کامجویی مردان و بی وفایی ارائه نموده است.

کد مقاله 51809
تعداد بازدید 34

 
نام
نام خانوادگی *
ایمیل

کد امنیتی *

*





پژوهشکده زن و خانواده با هدف تبیین دیدگاه نظام‌مند دین پیرامون مسائل زن و خانواده، تعمیق پژوهش‌ها و کارشناسی‌های دینی و پاسخ‌گویی به نیازهای تئوریک و دفاع از مرزهای اعتقادی در این حوزه توسط مرکز مدیریت حوزه های علمیه خواهران در سال 1377 تاسیس گردید. ادامه ...
کلیه حقوق و امتیازات متعلق به پژوهشکده زن و خانواده می باشد.
Wrc.ir © 1380 - 1397