| عنوان | تجلی بصری پیرزن حاجب در نگارههای خسرو و شیرین دوره قاجار |
| تعداد صفحات | 23 |
| نویسنده |
|
| مشخصات نشریه | مطالعات ایرانی پیاپی 45 |
| تاریخ انتشار | بهار و تابستان - 1403 |
| محدوده صفحات | 23-1 |
| کلید واژه | فرهنگ غرب فرهنگ سنتی خسرو و شیرین قاجار هنر قاجار نگاره اسطوره کاوی اسطوره متن فرهنگ قاجار پیرزن حاجب نگاره قاجار کاشی نگاره آبتنی شیرین پیرزن و پرده |
| چکیده |
ترویج فرهنگ فرنگی در عصر قاجار سبب تحولاتی قابل توجه در زمینه های فرهنگ و هنر گردید. یکی از نمودهای تأثیر گذار در نگاره ها و کاشی نگاره های دوره قاجار صحنۀ آبتنی شیرین است که در این صحنه شیرین به مثابه زن فرنگی و مفهوم دیگری تجلی یافته است. تصاویر قاجاری کاشینگارههای این صحنه با تصاویر مکاتب هنری پیش از قاجار با ظهور "پیرزن حاجب" میان خسرو و شیرین متمایز شده است. پرسش این است در بستر یک جامعه در حال گذار از فرهنگ سنتی به مدرنیته، کارکرد و علت پیدایش "پرده و پیرزن" در کاشی نگاره های عصر قاجار چگونه است و چه اسطوره متنی منجر به شکل گیری آن شده است؟ تحقیق حاضر، توصیفی تحلیلی و رویکرد مطالعاتی، تحلیل اسطورهکاوی از منظر ژیلبر دوران است. هدف از انجام مطالعه، شناسایی عوامل فرهنگی و اجتماعی موثر بر تجلی بصری "پیرزن و پرده" که موجب تولید مفاهیم فرهنگی ویژه دوره قاجار و بیان زیباشناختی برخی از مفاهیم شده است. پیرزن و پرده در کاشی نگاره های قاجاری نمایانگر فرهنگ سنتی و اسلامی، میانجی بین عاشق و معشوق، پنهان کردن معشوق، مشروعیت بخشیدن دینی-اسلامی به ملاقات عاشق و معشوق، تأکید بر نامحرمیت، بیانگر دوره گذار از سنت به تجدد و تکیه بر دوگانگی فرهنگ سنتی و فرهنگ فرنگی (خود و دیگری) حاکم بر دوره قاجار است و از منظر زیباشناختی، دوگانۀ زیبایی-زشتی، پیری-جوانی، باروی-عقیمی با حضور پیرزن دو شخصیت اسطوره ای خسرو و شیرین در نگاره ها برجسته می سازد. |
| کد مقاله | 49807 |
| تعداد بازدید | 90 |
|
|
پژوهشکده زن و خانواده با هدف تبیین دیدگاه نظاممند دین پیرامون مسائل زن و خانواده، تعمیق پژوهشها و کارشناسیهای دینی و پاسخگویی به نیازهای تئوریک و دفاع از مرزهای اعتقادی در این حوزه توسط مرکز مدیریت حوزه های علمیه خواهران در سال 1377 تاسیس گردید. ادامه ...